facebook youtube twitter


Futbol Wyniki Wyślij nam wynik meczu
 

Życie z gwizdkiem (10) - Sędzia - profil psychologiczny

Każdy z nas doskonale zna zasady i idee towarzyszące piłce nożnej. Nikt z odwiedzających stronę internetową Futbol-Małopolska nie zadaje sobie pytania: po co oni biegają po boisku i chcą wkopać piłkę do bramki? Dlaczego mecz trwa dwie połowy po 45 minut a drużyny grają po 11 zawodników? Dla każdego to wszystko jest oczywiste.

 

 

Ale czy ktoś kiedykolwiek zastanowił się, po co tak naprawdę w meczu piłki nożnej jest potrzebny sędzia? Czemu desygnowanych jest minimum 3 arbitrów na zawody?

Większość z nas przyjmuje to za fakt odgórnie nakazany i oczywisty, ale zdarzyło mi się kiedyś na jednym z meczów, gdy siedząc na trybunach oglądałem poczynania kolegi, spotkać kibica zaciekawionego ideą sędziowskiego żywota.

Jakim trzeba być człowiekiem, żeby zdecydować się na sędziowanie zawodów piłkarskich? Przede wszystkim trzeba być odważnym, gdyż wychodząc na boisko narażony jesteś na krytykę ze strony każdego z zawodników, trenerów i kibiców. Jak to powiedział kiedyś mądry człowiek – gdy podejmujesz jakąś decyzję zawsze co najmniej co drugi uczestnik zawodów ma do Ciebie pretensje.

Po drugie trzeba być konsekwentnym, gdyż raz podjęta decyzja przyznająca rzut wolny lub względnie rzut karny powoduje odpowiednio wysokie ustawienie poprzeczki na dalszy ciąg meczu. Gdy jednej drużynie przyznamy rzut wolny, a drugiej za takie samo lub podobne przewinienie tak owego nie odgwiżdżemy, powodujemy frustrację i uzasadnione pretensje, a w konsekwencji kary indywidualne z tytułu niesportowego zachowania.

Bardzo cenną umiejętnością jest także skuteczne łączenie roli policjanta i sędziego z funkcją nauczyciela i psychologa. Każdy przypadkowy człowiek mający minimalną wiedzę z zakresu Przepisów Gry w Piłkę Nożną będzie potrafił wyjść na boisko, odgwizdać kilkanaście fauli, uznać kilka bramek i pokazać parę kartek. Nie na tym jednak – mimo, że wielu kolegów sędziów tak sądzi – polega rola arbitra. Po pierwsze rola policjanta polega na prewencyjnym działaniu mającym na celu zapobiec sytuacjom zapalnym. Pierwszy z brzegu przykład: przed wykonaniem większości stałych fragmentów gry będących w bezpośrednim sąsiedztwie bramki drużyny broniącej, zawsze dochodzi do przepychanek, przytrzymywania czy wręcz bijatyki. Często możemy więc zaobserwować jak sędzia wstrzymuje wykonanie stałego fragmentu gry i uspakaja zawodników przypominając im, jakie mogą być konsekwencje ich nieodpowiedzialnego zachowania.

Gdy jednak prewencja nie skutkuje i dochodzi do przewinienia, sędzia ma za zadanie sprawiedliwe i obiektywne rozstrzygnięcie wydarzenia boiskowego. Ocena musi opierać swoją genezę na PGwPN, bowiem wytyczne nie mogą się różnić w takich samych bądź podobnych sytuacjach. Sprawiedliwie, bez względu na sympatie i antypatie, należy wyciągnąć konsekwencje wobec zawodnika popełniającego przewinienie, jak również jego drużyny.

Rola nauczyciela polega na tym, aby oprócz „szastania kartkami” stosować doskonale znaną metodę „gwizdka i języka”. Niejednokrotnie ustna reprymenda połączona ze zwięzłymi instrukcjami w stosunku do popełniającego przewinienie zawodnika przynoszą lepszy efekt niż od razu pokazywanie mu „żółtka”. Bardziej doświadczeni sędziowie niejednokrotnie zamiast pokazywać ewidentną żółtą kartkę za niesportowe zachowanie, stosują surową reprymendę słowną połączoną z bardzo głośnym „gwizdkiem” tuż przy uchu winowajcy. W zdecydowanej większości przypadków takie zachowanie przynosi lepsze efekty niż pokazanie „pyskaczowi” kartki, gdyż ta może spowodować jeszcze większe zdenerwowanie takiego piłkarza zwłaszcza, gdy jego zachowanie podyktowane jest jakąś kontrowersyjną decyzją sędziów.

Dobry sędzia – psycholog doskonale wyczuje, kiedy należy zastosować karę reprymendy, a kiedy taka kara nie przyniesie żadnych skutków i trzeba wyciągać surowsze narzędzia karania. Jeżeli atmosfera meczu jest dobra, a zawodnicy grają w stosunku do siebie fair play, to ocena zastosowania kary musi być inna od meczu, gdzie zawodnicy bardzo często przekraczają w stosunku do siebie przepisy, dochodzi do przepychanek czy słownych prowokacji.

Sędzia musi na boisku myśleć. Wiele jest sytuacji, których nie widzi lub nie słyszy nikt oprócz sędziego. Niejednokrotnie sędzia jest przekonany do tego, że np. drużynie atakującej należy się rzut rożny, ale ani drużyna atakująca ani broniąca (oprócz odbijającego końcami palców piłkę bramkarza) nie są tego świadomi i ustawiają się na swoje pozycje, to decyzja sędziego powinna oprzeć się na jego zdrowym rozsądku. Podpowiedź: biorąc pod uwagę, że mogłeś popełnić błąd w ocenie, przyznaj rzut od bramki i „nie wychodź przed szereg”.

Wielokrotnie byłem pewny, że gdyby ustawić za mną kamerę to wszystkie sytuacje, które „spaliłem” gospodarzom w I połowie, należało „puścić” i gdybym to zrobił, dzisiaj byłbym etatowym asystentem najwyższej półki. Zdrowy rozsądek podpowiadał jednak: chłopie, nikt na boisku tego nie zrozumie, wszyscy są pewni że jest spalony, obserwator z 50 metrów też nie potwierdzi Twojej decyzji gdy puścisz grę. I podnosiłem chorągiewkę wybierając „mniejsze zło”. W końcu każdy widział, że jest spalony a przecież mimo, iż podświadomie to wypierałem, istniał minimalny odsetek prawdopodobieństwa, ż popełniłem jednak błąd.

Musimy zawsze pamiętać, że tylko skromny człowiek jest w stanie osiągnąć sukces. Nigdy nie bądźmy panem sędzią, królem i władcą, który wszystko wie najlepiej i nikt nie ma prawa z nim dyskutować. Bądźmy Panem Sędzią, stanowczym i konsekwentnym ale zarazem skromnym i uprzejmym, potrafiącym merytorycznie wytłumaczyć swoje decyzje.

Sędziowanie to nie jest łatwy kawałek chleba. Jak widać profil psychologiczny sędziego wymaga od niego samodyscypliny (zwłaszcza w kontekście opisanych we wcześniejszych odcinkach treningach i stylu życia), odwagi, obiektywizmu i odporności psychicznej na bodźce zewnętrzne.

Pomimo wszystko zdecydowanie wszystkich zachęcam do spróbowania swoich sił i zapisania się na nowy kurs sędziowski. Podczas zajęć teoretycznych najlepsi krakowscy sędziowie i obserwatorzy będą wykładali wam teoretyczną wiedzę z zakresu PGwPN a wy będziecie mogli skorzystać z okazji i wypytać ich o wszystko, co Was zastanawia, martwi i intryguje. Ponadto znajdziecie sposób na spędzanie wolnego czasu, a gdy się wciągniecie nie będziecie mogli wyobrazić sobie weekendu bez jakiegokolwiek meczu.

A gdy zakończycie swój mecz i otrzymacie podziękowania od wszystkich zawodników i trenerów, a czasami nawet pochlebne opinie i miłe „zapraszamy zawsze do nas Panie sędzio”, zrozumiecie jak piękna to jest profesja i jak wspaniale jest być Panem Sędzią.

 


Przygotował: kApRaL / kapral_fm@interia.eu 

Treści zawarte w felietonach zawierają niezależne opinie ich autora i nie są oficjalnym stanowiskiem redakcji Futbol-Małopolska. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za treść tych artykułów.

Źródło: kApRaL

Dodano: 2015-11-18 21:18:02


Życie z gwizdkiem 

Komentarze


III liga, gr. 4

Stal Kraśnik
:
Chełmianka Chełm
12.08.2020
16:00
Cracovia II Kraków
:
KSZO Ostrowiec Św.
12.08.2020
17:00
Orlęta Radzyń Podlaski
:
Wólczanka Wólka Pełkińska
12.08.2020
17:00
Sokół Sieniawa
:
Jutrzenka Giebułtów
12.08.2020
17:00
Siarka Tarnobrzeg
:
Podhale Nowy Targ
12.08.2020
17:00
ŁKS Łagów
:
Hetman Zamość
12.08.2020
17:00
KS Wiązownica
:
Wisłoka Dębica
12.08.2020
18:00
Wisła Sandomierz
:
Lewart Lubartów
12.08.2020
18:00
Wisła Puławy
:
Korona II Kielce
12.08.2020
18:00
Stal Stalowa Wola
:
Podlasie Biała Podlaska
12.08.2020
 

Klasa Okręgowa (Kraków II)

Dąbski Kraków
:
Grębałowianka Kraków
12.08.2020
17:30
Skawinka Skawina
:
Kaszowianka Kaszów
12.08.2020
18:00
Zwierzyniecki Kraków
:
Prokocim Kraków
12.08.2020
18:00
Nadwiślan Kraków
:
Bronowianka Kraków
12.08.2020
18:00
Wieczysta Kraków
:
Hutnik II Kraków
12.08.2020
18:00
Borek Kraków
:
Piast Wołowice
12.08.2020
 

Klasa Okręgowa (Kraków III)

Wiarusy Igołomia
:
Górnik Wieliczka
12.08.2020
18:00

Klasa A (Kraków I)

Prądniczanka II Kraków
:
Słomniczanka II Słomniki
12.08.2020
17:00
Wierzbowianka Wierzbno
:
Błękitni II Modlnica
12.08.2020
17:00
Partyzant Dojazdów
:
Spartak Wielkanoc
12.08.2020
17:30
Ekler Baranówka
:
Strażak Goszcza
12.08.2020
18:00
Michałowianka Michałowice
:
Czarni 03 Grzegorzowice
12.08.2020
18:00
Galicja Raciborowice
:
Jastrzębiec Książ Wielki
12.08.2020
18:00
Płomień Kościelec
:
Bibiczanka Bibice
12.08.2020
18:00

Klasa A (Kraków II)

Tęcza Piekary
:
JKS Zelków
12.08.2020
17:00
Liszczanka Liszki
:
Lotnik Kryspinów
12.08.2020
17:30
Świt Krzeszowice
:
Strażak Rączna
12.08.2020
17:30
Dragon Szczyglice
:
Iskra Czułów
12.08.2020
18:00
Wisła Jeziorzany
:
MKS Skała 2004
12.08.2020
18:00
Sokół Rybna
:
Sportowiec Modlniczka
12.08.2020
18:00

Klasa A (Kraków III)

Podgórze Kraków
:
Bratniak Kraków
12.08.2020
17:00
Krakus Swoszowice
:
Wanda Nowa Huta
12.08.2020
17:00
Gajowianka Gaj
:
Pogoń Skotniki
12.08.2020
17:00
Tramwaj Kraków
:
Strzelcy Kraków
12.08.2020
17:30
Bieżanowianka Kraków
:
Płomień Kostrze
12.08.2020
18:00
Cedronka Wola Radziszowska
:
Rzozovia Rzozów
12.08.2020
18:00
Kabel Kraków
:
Fairant Kraków
12.08.2020
18:00

Klasa B (Myślenice)

Cyrhla Krzczonów
:
Radwan Skomielna Czarna
12.08.2020
18:00

I Małopolska Liga Juniorów Młodszych

Glinik Gorlice
:
Garbarnia Kraków
12.08.2020
 
Podgórze Kraków
:
Dunajec Nowy Sącz
12.08.2020
 
Puszcza Niepołomice
:
Bruk-Bet Termalica Nieciecza
12.08.2020
 

II Małopolska Liga Juniorów Młodszych

Sandecja II Nowy Sącz
:
Górnik Wieliczka
10.08.2020
18:00
Tarnovia Tarnów
:
Okocimski Brzesko
12.08.2020
13:00
Okocimski Brzesko
:
Sandecja II Nowy Sącz
14.08.2020
18:00

I Małopolska Liga Trampkarzy

Bruk-Bet Termalica Nieciecza
:
Garbarnia Kraków
12.08.2020
10:00
Unia Oświęcim
:
Okocimski Brzesko
12.08.2020
11:00
Podhale Nowy Targ
:
Dunajec Nowy Sącz
12.08.2020
 
Unia Tarnów
:
AP 21 Kraków
12.08.2020
 

II Małopolska Liga Trampkarzy

Tarnovia Tarnów
:
Beskid A.
12.08.2020
10:00
Wisła Kraków
:
Respect Szalowa
12.08.2020
15:00
Raba Dobczyce
:
MOSiR Bochnia
12.08.2020
17:00
Sandecja Nowy Sącz
:
Okocimski Brzesko
13.08.2020
18:00

I Małopolska Liga Młodzików

Tarnovia Tarnów
:
Okocimski Brzesko
11.08.2020
10:00
Wisła Kraków
:
AS Progres Kraków
12.08.2020
17:00
Kalwarianka
:
Dunajec Nowy Sącz
12.08.2020
17:00

II Małopolska Liga Młodzików

Wisła Kraków
:
AS Progress Andrychów
12.08.2020
17:00
Fablok Chrzanów
:
Cracovia II
12.08.2020
 
Podhale Nowy Targ
:
Bronowianka
12.08.2020
13:00